Burn - დაწვაhttps://ka.wikipedia.org/wiki/დამწვრობა
დაწვა (Burn) არის კანის დაზიანება, რომელიც გამოწვეულია სიცხის, ცივის, ელექტროენერგიის, ქიმიკატების, ხახუნის ან ულტრაიისფერი გამოსხივების შედეგად, მაგალითად მზის დამწვვრით.

დამწვვრება, რომელიც გავლენას ახდენს მხოლოდ კანის ზედაპირულ ფენებზე, ცნობილია როგორც ზედაპირული ან პირველი ხარისხის დამწვვრება. ისინი წითლად გამოჩნდება ბუშტუკების გარეშე, ხოლო ტკივილი ჩვეულებრივ გრძელდება დაახლოებით სამი დღე.

როდესაც დაზიანება ვრცელდება კანის ქვედა ფენაზე, מדובר ნაწილობრივ‑სისქის ან მეორე ხარისხის დამწვვრებაში. ბუშტუკები ხშირად გვხვდება და ისინი ძალიან მტკივნეულია. შთამაგლუვება შეიძლება გაგრძელდეს რვა კვირამდე, ხოლო შესაძლოა წარმოქმნოს ნაწიბურების ფორმირება.

სრული‑სისქის ან მესამე ხარისხის დამწვვრების შემთხვევაში დაზიანება ვრცელდება კანის ყველა ფენაზე. ხშირად ტკივილი არ არის, ხოლო დამწვვრილი ადგილი ხისტია.

მეოთხე ხარისხის დამწვვრება additionally იწვევს ღრმა ქსოვილების დაზიანებას, როგორიცაა კუნთები, მყესები ან ძვლები. დამწვვრება ხშირად შავია და შეიძლება გამოიწვიოს დამწვვრილი ნაწილის დაკარგვა.

მკურნალობა ― OTC Drugs
ძალიან მნიშვნელოვანია, რომ დამწვვრილი ადგილას ბუშტუკები არ გატყდეს. სასურველია, მხოლოდ შრათის გადინება ბლისტერში. სიფრთხილე უნდა დაითმოს, რათა არ მოხდეს მარილის ან საფენის მიწებება ბლისტერზე და მისი გახეხვა ან ამოღება.
დაფარეთ დამწვვრილი ადგილი სუფთა ბინტით, რათა დაიცვას დაზიანებული ტერიტორია. თუ ბუშტუკები უკვე დაშლილია, საჭიროა ადგილობრივი ანტიბიოტიკების ან ვერცხლის სულფადიაზინის 1% კრემი (სილმაზინი) გამოყენება. მიიღეთ არასტეროიდული ანთების საწინააღმდეგო საშუალებები, აკეტამინოფენი და OTC ანტიჰისტამინები, რათა შემცირდეს ანთება და ტკივილი.

ადგილობრივი ანტიბიოტიკები
#Bacitracin
#Silver sulfadiazine 1% cream

ტკივილგამაყუჩებელი
#Ibuprofen
#Naproxen
#Acetaminophen

OTC ანტიჰისტამინური
#Cetirizine [Zytec]
#Diphenhydramine [Benadryl]
#LevoCetirizine [Xyzal]
#Fexofenadine [Allegra]
#Loratadine [Claritin]
☆ 2022 წლის Stiftung Warentest-ის შედეგებში გერმანიიდან, სამომხმარებლო კმაყოფილება ModelDerm-ით მხოლოდ ოდნავ დაბალი იყო, ვიდრე ფასიანი ტელემედიცინის კონსულტაციებით.
  • მეორე ხარისხის დამწვრობა: თუ ბუშტუკები არსებობს, დამწვრობა კლასიფიცირდება როგორც მეორე ხარისხის.
  • მეორე ხარისხის დამწვრობა ბუშტუკებით: შიგნიდან მხოლოდ შრატის ამოღება და ბლისტერის ხელუხლებელი შენარჩუნება შეიძლება დაეხმაროს დაზიანების შეხორცებას.
  • მე-3 ხარისხის დამწვრობა
  • მიუღელია, რომ დამტვრობა შეიძლება იყოს მსუბუქი, თუმცა დაზიანება შეიძლება სწრაფად გაუარესდეს ერთი-ორი დღის შემდეგ.
  • Sunburn: ფრთხილად იყავით მელანომის განვითარებასთან მომავალში.
  • 2nd-degree major burn
  • მზის დამწვრობა: განმეორებითი დამწვრობა ზრდის მომავალში მელანომის განვითარების რისკს.
References Burn Classification 30969595 
NIH
ზედაპირული დამწვრობა (პირველი ხარისხის) გავლენას ახდენს მხოლოდ კანის ზედა ფენაზე. ეს დამწვრობა გამოიყურება ვარდისფერი ან წითელი, არ ქმნის ბუშტუკებს, მშრალია და შეიძლება იყოს გარკვეულწილად მტკივნეული. ისინი ჩვეულებრივ კურება 5‑დან 10 დღეში, ნაწიბურების დატოვების გარეშე. მეორე ხარისხის დამწვრობა, რომელსაც ასევე უწოდებენ ზედაპირული ნაწილობრივი სისქის დამწვრობას, გავლენას ახდენს კანის ღრმა ნაწილის გარე ფენაზე. ბუშტუკები ხშირადია და შეიძლება დარჩეს პირველ გამოჩენაზე. ბლისტერის გახსნის შემდეგ, კანი ერთნაირად წითელი ან ვარდისფერია, დაჭერისას კი თეთრდება. ეს დამწვრობა მტკივნეულია. როგორც წესი, ისინი განიკურნება 2‑დან 3 კვირამდე, მინიმალური ნაწიბურებით. ღრმა ნაწილობრივი სისქის დამწვრობა მოიცავს კანის ღრმა ფენის ღრმა ნაწილს. ნაწილობრივი სისქის ზედაპირული დამწვრობის მსგავსად, მათ შეიძლება ჰქონდეთ ხელუხლებელი ბუშტუკები. ბუშტუკების მოცილებისას კანი ქვემოდან არათანაბრად შეფერილია, დაჭერისას ნელ‑ნელა თეთრდება. ამ დამწვრობის მქონე პაციენტები გრძნობენ მცირე ტკივილს, რომელიც შეიძლება იყოს მხოლოდ ღრმა წნევით. ეს დამწვრობა შეიძლება განიკურნოს ოპერაციის გარეშე, თუმცა ამას მეტი დრო სჭირდება და ნაწიბურები მოსალოდნელია.
A superficial (first-degree) burn involves the epidermis only. These burns can be pink-to-red, without blistering, are dry, and can be moderately painful. Superficial burns heal without scarring within 5 to 10 days. A second-degree burn, also known as a superficial partial-thickness burn, affects the superficial layer of the dermis. Blisters are common and may still be intact when first evaluated. Once the blister is unroofed, the underlying wound bed is homogeneously red or pink and will blanch with pressure. These burns are painful. Healing typically occurs within 2 to 3 weeks with minimal scarring. A deep partial-thickness burn involves the deeper reticular dermis. Similar to superficial partial-thickness burns, these burns can also present with blisters intact. Once the blisters are debrided, the underlying wound bed is mottled and will sluggishly blanch with pressure. The patient with a partial-thickness burn experiences minimal pain, which may only be present with deep pressure. These burns can heal without surgery, but it takes longer, and scarring is unavoidable.
 Burn Resuscitation and Management 28613546 
NIH
დამწვრობების უმეტესობა უმნიშვნელოა, და მათი მკურნალობა შესაძლებელია სახლში ან ადგილობრივ ჯანდაცვის პროვაიდერებთან, საავადმყოფოში მოხვედრის გარეშე. თუმცა, ეს განყოფილება კონკრეტულად ეხება მძიმე დამწვრობის დაუყოვნებელ მოვლას და მისი მკურნალობას. (დამატებითი ინფორმაციისთვის იხილეთ განყოფილებები დამწვრობის შესახებ, შეფასება და მართვა და დამწვრობა, თერმული.)
Most burns are small and are treated at home or by local providers as outpatients. This chapter will focus on the initial resuscitation and management of severe burns. (Also see Burns, Evaluation and Management and Burns, Thermal).
 Burn injury 32054846 
NIH
დამწვრობის დაზიანებები ხშირად უგულებელყოფილია, თუმცა შეიძლება გამოიწვიოს სერიოზული ზიანაც და, შესაძლოა, სიკვდილი. მძიმე დამწვრობა იწვევს სხეულის რთულ რეაქციებს, მათ შორის იმუნურ პასუხებს, მეტაბოლურ ცვლილებებს და შოკს, რომლის მკურნალობასაც შეიძლება იყოს რთული და რაც შეიძლება გამოიწვიოს მრავალ ორგანოების უკმარისობა.
Burn injuries are under-appreciated injuries that are associated with substantial morbidity and mortality. Burn injuries, particularly severe burns, are accompanied by an immune and inflammatory response, metabolic changes and distributive shock that can be challenging to manage and can lead to multiple organ failure.